Ông Phạm Gia Yên, Chánh thanh tra Bộ Xây dựng cho biết, dự thảo lần thứ 7 Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, hoạt động kinh doanh bất động sản, hoạt động kinh doanh vật liệu xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị và quản lý phát triển nhà vừa được hoàn thành. Sau khi lấy ý kiến đóng góp từ các địa phương, bộ, ngành, dự thảo Nghị định này sẽ được hoàn chỉnh trong tháng 9/2008 để kịp trình Chính phủ phê duyệt trong tháng 10/2008.

Ngoài việc bổ sung thêm chế tài xử lý đối với những vi phạm thuộc một số lĩnh vực mới xuất hiện trong đời sống xã hội, các mức phạt hành chính đối với những vi phạmnhư xây nhà không phép, sai phép... đều tăng hàng chục lần. Đơn cử, đối với hành vi xây dựng công trình sai nội dung giấy phép đã cấp, nếu trước đây mức phạt chỉ từ 100.000 - 200.000 đồng thì nay Bộ Xây dựng đề xuất mức phạt từ 5 - 10 triệu đồng. Công trình xây dựng không có giấy phép sẽ bị phạt tiền từ 15 - 20 triệu đồng; xây dựng công trình gây lún nứt, thấm dột hoặc có nguy cơ làm sụp đổ công trình xây dựng lân cận mà không khắc phục hiệu quả bị phạt tới 30 triệu đồng; xây dựng sai thiết kế bị phạt 40 triệu đồng... “Mạnh tay” hơn cả là mức phạt hành chính lên tới 500 triệu đồng đối với trường hợp có nhiều hành vi vi phạm. Mức phạt này thuộc thẩm quyền của Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng và Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Đây cũng mức phạt hành chính cao nhất có thể theo các quy định tại Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua hồi cuối tháng 3/2008.

Liên quan tới các lĩnh vực từ trước tới nay chưa rõ chế tài xử phạt như hoạt động kinh doanh bất động sản, vật liệu xây dựng, ông Phạm Gia Yên cho biết, các hành vi bán, cho thuê, cho thuê mua bất động sản thuộc diện phải qua sàn giao dịch mà không thông qua sàn sẽ bị phạt tiền từ 50 - 60 triệu đồng. Đối với các hành vi vi phạm khá phổ biến hiện nay như huy động vốn trước khi xong hạ tầng (bán nhà trên giấy) hay dự án chậm tiến độ so với cam kết với khách hàng... Bộ Xây dựng đề nghị mức phạt hành chính từ 60 - 70 triệu đồng. “Người dân có gửi đơn thư về Bộ phàn nàn về việc dự án nhà ở chậm tiến độ, khách hàng bị thiệt trong khi chủ đầu tư lại vô can. Trước đây, Bộ đều phải có ý kiến xử lý từng trường hợp, nên rất cần quy định cụ thể về dạng vi phạm này...” – ông Phạm Gia Yên nói. Cũng trong lĩnh vực bất động sản, hoạt động môi giới mà người dân quen gọi là “cò” nhà đất cũng được “chế tài” đầy đủ. Theo đó, nếu cá nhân hành nghề môi giới độc lập nhưng không có chứng chỉ hành nghề hoặc có nhưng không đăng ký kinh doanh theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng. Tương tự, các tổ chức nếu vi phạm nguyên tắc hoạt động môi giới cũng bị phạt từ 60 - 70 triệu đồng. Đặc biệt, bên cạnh việc phạt tiền, các tổ chức, cá nhân nói trên còn có thể bị cấm hành nghề trong thời hạn 5 năm...

Theo đề xuất của Bộ Xây dựng, hàng loạt các hành vi vi phạm hành chính về quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật cũng được đề cập trong đợt điều chỉnh này. Chẳng hạn, tổ chức, cá nhân xây dựng các loại công trình trên bờ, mặt nước, dưới mặt nước trong khu vực bảo vệ nguồn nước mặt, xả nước thải vượt tiêu chuẩn quy định... sẽ bị phạt tới 100 triệu đồng. Ngược lại, nếu cung cấp nước sạch dùng cho sinh hoạt không đảm bảo chất lượng, tổ chức, cá nhân cũng bị phạt từ 40 - 50 triệu đồng. Ngoài ra, sẽ xử phạt từ 15 - 20 triệu đồng đối với các hành vi sử dụng đường đô thị để họp chợ, kinh doanh dịch vụ ăn uống, bày hàng hóa; chiếm dụng hè phố, lòng đường để rửa ôtô hoặc trông giữ xe máy, xe đạp, ôtô không có giấy phép; treo biển quảng cáo không đúng quy định... Tương tự, các hành vi tự ý khoan, đào, phá, xẻ lòng đường, hè phố trái phép cũng bị phạt nặng từ20 - 30 triệu đồng. Các vi phạm không bị xử lý triệt để lâu nay như đục khoét vỏ cây, đốt lửa, đặt bếp, đổ rác, đổ chất độc hại... vào gốc làm chết và hư hỏng cây xanh có thể bị phạt tới 10 triệu đồng.

Trong lĩnh vực phát triển nhà, vấn đề nhiều người thắc mắc hiện nay là các chủ đầu tư thường “lẳng lặng” triển khai dự án, không công khai tiến độ dự án với người dân và khi được hỏi thường trả lời đã bán hết nhà. Cách hành xử này của chủ đầu tư đã tạo cơ hội cho giới đầu cơ “lũng đoạn” về giá cả. Người có nhu cầu mua nhà thật sự rất khó khăn trong việc tiếp cận với chủ đầu tư. Ông Phạm Gia Yên cho biết, Bộ Xây dựng đề nghị, mức phạt hành chính cho các hành vi này từ 50 - 60 triệu. Hành vi không công khai hoặc công khai không đầy đủ, không chính xác các thông tin về dự án nhà ở theo quy định sẽ bị phạt nặng.